Interview over sociale ontwikkeling van tweelingkinderen


Cheryl en Mandy zijn zelf een een-eiige tweeling. Zij hebben een profielwerkstuk geschreven over klassenplaatsing van een-eiige tweelingen. In dat kader hebben ze de volgende vragen aan mij voorgelegd:

  1. Wat houdt volgens u de sociale ontwikkeling van een tweelingkind in? Sociaal gedrag heeft te maken met hoe een kind zich verhoudt in relatie tot zijn omgeving, dus hoe het zich gedraagt ten opzichte van anderen. Bij tweelingkinderen is dit anders dan bij een eenlingkinderen. Een tweelingkind groeit namelijk op in een gedeelde omgeving samen met een kind van dezelfde leeftijd. Hierdoor verloopt de sociale ontwikkeling anders. Tweelingkinderen leren bijvoorbeeld al van jongst af aan dat ze moeten delen en dat er niet altijd direct kan worden ingespeeld op de individuele behoeften van elk kind.
  2. Waarin verschilt de sociale ontwikkeling van een tweeling met die van een eenling? Tweelingkinderen ontwikkelen zich in bepaalde opzichten anders dan eenlingen. Het tweeling-zijn heeft natuurlijk voordelen en nadelen. Aan de ene kant zie je dat tweelingkinderen in zekere zin socialer zijn ingesteld. Ze kunnen over het algemeen beter op hun beurt wachten, samenwerken, overleggen, compromis sluiten en conflicten oplossen dan de gemiddelde eenling.

    Daan en Jesse

     

    Aan de andere kant zie je dat tweelingen in het contact met andere kinderen soms wat op zichzelf kunnen zijn, zich als het ware afzonderen binnen de groep. Dit heeft misschien te maken met het feit dat tweelingen vaak bijzonder goed op elkaar zijn ingespeeld, waardoor ze bij voorkeur met elkaar optrekken en wellicht wat minder behoefte hebben aan contact met andere kinderen.

  3. In welk opzicht kunnen tweelingenkinderen voordeel of nadeel ondervinden bij hun sociale ontwikkeling? Ik zie op de eerst plaats vooral voordelen. De steun die tweelingkinderen elkaar kunnen geven is onvoorwaardelijk. Dit kan bijzonder positief zijn, met name in situaties waarin een kind onzeker is, bijvoorbeeld bij het afstappen op nieuwe situaties of het aangaan van nieuwe contacten. Er wordt vaak beweerd dat tweelingkinderen die veel samen doen elkaar belemmeren in ontwikkeling. Ik vraag me af of dat echt zo is. Ik denk namelijk dat tweelingkinderen juist veel van elkaar kunnen leren, omdat ze voor elkaar als rolmodel fungeren. Met andere woorden: ze kunnen van elkaar leren hoe je met dingen om kunt gaan. En dat geldt dus ook voor de sociale ontwikkeling. Zo kan een verlegen kind bijvoorbeeld van de ander leren hoe je in contact kunt komen met andere kinderen.Het enige nadeel dat ik kan bedenken is dat sommige tweelingen zich in groepsverband isoleren van de rest van de groep, maar dat komt eigenlijk heel weinig voor. Het is voor ouders in zo’n situatie best lastig om hier goed mee om te gaan, juist omdat dit soort tweelingen het meestal niet toelaten om van elkaar gescheiden te worden. Eigenlijk zijn ze dan nog onvoldoende geindividualiseerd en daar doe je niet zoveel aan. Dat heeft meestal gewoon tijd nodig. Natuurlijk is het belangrijk dat je de kinderen stimuleert om op eigen benen te gaan staan, maar de tijd moet daar wel rijp voor zijn
  4. Wat voor invloed heeft de klassenplaatsing op de sociale ontwikkeling van de tweeling? Dat hangt heel erg van de tweeling af. De meeste tweelingen vinden het fijn om bij elkaar in de klas te zitten en meestal is er geen reden om ze van elkaar te scheiden. Tweelingkinderen zien elkaar vaak als beste vriend, dus waarom zou je ze dan van elkaar willen scheiden? Als blijkt dat de kinderen elkaar op school belemmeren (in cognitief of sociaal opzicht) dan kun je ze altijd nog van elkaar scheiden.
  5. Op welke manier kunnen leraren en ouders sociale ontwikkeling van het tweelingkind zo goed mogelijk laten verlopen? Ik  denk dat het belangrijk is dat je een situatie creeert waarin de kinderen de ruimte krijgen om eigen keuzes te maken. Dat kun je op verschillende manieren doen. In elk geval is het belangrijk dat tweelingkinderen leren elkaar vrij te laten om eigen keuzes te maken. Bij sommige tweelingen betekent dit dat ze alsnog veel dezelfde keuzes maken, maar het kan ook betekenen dat ze juist verschillende keuzes maken. Dat hangt af van de tweeling (een-eiige tweelingen zullen vaker dezelfde keuzes maken, omdat ze meer op elkaar lijken) en het hangt ook af van de fase waarin ze zitten. Tweelingen gaan zich op een zeker moment ook tegen elkaar afzetten, juist omdat ze willen ontdekken wie ze zelf zijn zonder de ander. Dat is een onderdeel van het losmakingsproces.Voor sommige tweelingen is de loyaliteit lastig: het verlangen om zich los te maken van de ander kan soms botsen met de behoefte van de ander om nog samen te zijn. Het is belangrijk dat leerkrachten en ouders hier begrip voor hebben en de kinderen helpen om hiermee om te leren gaan. Dit kunnen ze doen door in bepaalde situaties voor de kinderen een keuze te maken, ook als dit in strijd is met wat de kinderen zelf willen. Tegelijkertijd vind ik dat je het losmakingsproces niet moet forceren. Het blijft voor ouders en leerkrachten toch een kwestie van aftasten en uitproberen. En soms ook toegeven dat de tijd misschien nog niet rijp is om de kinderen teveel uit elkaar te halen.Wanneer wordt besloten de tweelingkinderen in dezelfde klas te plaatsen in het belangrijk dat ouders en leraren de kinderen stimuleren om zo veel mogelijk hun eigen weg te gaan. Dit kan bijvoorbeeld door de kinderen in verschillende werkgroepjes te plaatsen of door ze verschillende opdrachten te geven.
  6. Wat is uw visie over de klassenplaatsing van een-eiige tweelingen? Mijn advies aan ouders is om een tweeling in dezelfde klas te laten beginnen in groep 1, tenzij overduidelijk is dat het beter is om ze direct te scheiden (bijvoorbeeld als de kinderen extreem veel ruzie met elkaar maken, of als de kinderen zelf aangeven dat ze in aparte klassen willen worden geplaatst). Ik maak hierbij geen onderscheid tussen een-eiige en twee-eiige tweelingen. Afhankelijk van de manier waarop de kinderen zich op school ontwikkelen, kan aan het einde van de kleuterperiode in overleg met de leerkracht besloten worden hoe verder te gaan. De meningen van de leerkracht, de ouders en die van de kinderen zouden moeten meetellen, waarbij de ouders uiteindelijk moeten kunnen beslissen of hun kinderen gescheiden worden of niet.

Heb je nog vragen? Neem dan gerust even contact op met suzanne@twinsvideoblog.nl

Geef een reactie